Volg niet alleen het boekje, maar ook je intuïtie

‘Interviewen heeft iets gekunstelds’, zei een cursist tegen mij die er moeite mee had om in de rol van interviewer te kruipen tijdens het vraaggesprek.

Wat deze cursist zegt klopt helemaal. Het houden van een interview heeft alles weg van een gespeelde werkelijkheid. Het is een vraaggesprek waarin de een de vragen stelt en de ander die beantwoordt met als doel het gehoorde te publiceren of uit te zenden. Dat spreek je van tevoren met elkaar af en dat geeft je de kans om vragen te stellen die je als privépersoon nooit zou durven stellen.

Het interview is kortom het tegenovergestelde van een spontaan gesprek. Althans zo lijkt het. Want de kunst van een goed interview is toch dat ondanks de voorbereiding en de afspraken de interviewer in staat is af te wijken van zijn plan. Hij hanteert een vragenlijst, maar kan die loslaten als de interviewkandidaat bijvoorbeeld een interessant zijpad inslaat of iets verrassends zegt waar de interviewer op door wil vragen. Oftewel volg niet alleen het boekje, maar ook je intuïtie.

Als je die vragenlijst kan loslaten zonder je koers uit het oog te verliezen, kan er tijdens een interview iets gebeuren dat bijna iets weg heeft van een spontaan gesprek. Journalist Arjan Visser geeft in zijn boek Interviewen een sprekend voorbeeld. Hij laat Youp van het Hek aan het woord over een interview dat hij met hem had.

‘Ik kán heel openhartig zijn. Het hangt van de context af. Als je mij rechtstreeks naar mijn huwelijk vraagt, klap ik dicht. Maar als zoiets gaandeweg, filosoferend over de liefde, ter sprake komt, dan wil ik best vertellen waar ik mee worstel.’

Je zou dus kunnen zeggen dat hoe meer een interview op een gewoon gesprek lijkt des te vruchtbaarder het kan zijn. De interviewer verleidt, praat, denkt mee, geeft eigen voorbeelden, maakt een grap, associeert, maar geeft tegelijkertijd ook de richting aan en zorgt er natuurlijk voor dat hij het doel niet helemaal uit het oog verliest. Hij houdt de regie in handen.

Een interview is en blijft een gepland gesprek en een interviewer speelt dus wel degelijk de rol van vragensteller en informatieverzamelaar, maar wel op zijn eigen manier, met zijn eigen inbreng en ervaringen en dat maakt elk goed interview tot een verrassende interactie. Uiteindelijk is de inhoud belangrijker dan de vorm.

Weten hoe je op deze manier een interview afneemt? Volg nu de cursus Interview Schrijven.